Luidsprekersoort tweeter

De perfecte 3-eenheid: de speakercomponenten woofer, midrange & tweeter

Als de versterker het hart van een hifi-set is, dan zijn de speakers de ziel. Of tenminste zoiets in die richting. In ieder geval gaat het niet zonder speakers en samen met de versterker zijn ze verantwoordelijk voor de klank van je stereo. Wat nu precies het belangrijkste is, daar verschillen de meningen nogal over, maar het feit blijft dat je niets hebt aan een top versterker wannneer je er middelmatige boxen op aangesloten hebt en andersom geldt hetzelfde: goede speakers komen met een zwakke versterker ook niet tot hun recht.

Het is dus van belang een goede middenweg te vinden, zeker als je een begrensd budget hebt. Welke soorten versterkers er bestaan en welke eigenschappen ze hebben, komt in een ander artikel aan bod – vandaag bespreken we de speaker. We gaan dieper in op de drie verschillende speaker componenten: woofer, midrange en tweeter. Want wanneer je begrijpt hoe een speaker is opgebouwd, dan kun je een stuk gerichter op zoek naar je nieuwe boxen. Een hifi-speaker bestaat namelijk bijna altijd uit verschillende speakercomponenten. Een uitzondering hierop vormt de full range-speaker die alle frequenties afdekt.

Klassieke 3- en 4-kanaals systemen (vloerstaande speakers)

In een goede hifi-box vind je meestal twee tot drie speakercomponenten. In de hifi-branche is de klassieke 3-kanaals vloerstaande speaker met woofer, midrange en tweeter het meest gangbare model, uitzonderingen daargelaten. De Ultima 40 Mk2 van Teufel bijvoorbeeld heeft twee bas-drivers die samen voor een krachtige bas zorgen. Verder komt het regelmatig voor dat een speaker twee midrange speakers heeft – de reeds voorgestelde Focal Grande Utopia EM is hier een goed voorbeeld van. De reden voor een 3-kanaals-systeem bij de bouw van speakers, is de frequentieopdeling van muziek. De meeste muziek bestaat uit hoge, midden- en lage tonen en deze verschillende frequenties kunnen het beste apart, via speciaal hiervoor geschikte speakertypes worden weergegeven.

Theoretisch is het ook mogelijk om ze gezamelijk via één speakermembraan weer te geven, maar daar heb je dan zoals gezegd een full-range speaker voor nodig. Het nadeel hiervan is dat zowel de allerhoogste als de allerlaagste tonen wegvallen. Bovendien is een hoogwaardige full-range-speaker relatief duur. Daarom gaat de voorkeur naar een constructie met drie verschillende speakercomponenten, een opbouw die al sinds de jaren 60 in gebruik is. Bepaalde speakers, zoals tweeters, zijn namelijk speciaal afgestemd op de weergave van een bepaald frequentiebereik. Om dat te kunnen begrijpen, dien je het frequentiebereik te kennen dat het menselijk oor kan waarnemen. Dit ligt ongeveer tussen 20 en 20.000 Hertz. Ieder type speakercomponenten dekt hiervan maar een bepaald gedeelte:

  • Super tweeter: 10.000 tot 20.000 Hz
  • Tweeter: 2.500 tot 20.000 Hz
  • Mid-tweeter: 400 tot 20.000 Hz
  • Midrange driver: 400 tot 2.500 Hz
  • Midbas driver: 40 tot 2.500 Hz
  • Bas driver: 40 bis 400 Hz
  • Subwoofer: 30 bis 150 Hz
  • Full-range driver: 40 bis 20.000 Hz

2-kanaals speaker (boekenplank-speaker)

Zoals je in bovenstaand lijstje al ziet, zijn er behalve de tweeter, midrange en woofer nog meer speakercomponenten. De supertweeter komt vrij weinig voor, de midrange en midbass driver zie je echter vrij vaak – zeker wanneer een luidspreker niet genoeg plaats heeft voor drie of vier aparte speakercomponenten.

Zo hebben boekenplank-speakers 2-kanaals speakers vanwege het kleine formaat vaak alleen een tweeter en een midbas driver. De midbas-driver neemt hier doorgaans de taak over van de midrange en de bas driver. Dit is een veel gehanteerde opbouw en heet in vakjargon een 2-kanaals-systeem. De midbassdriver klinkt hier niet zo laag als een subwoofer, maar het verschil is minimaal.

Overige manieren om speakers te bouwen, met verschillende speakercomponenten

Vloerstaande speakers en boekenkastspeakers kom je in de hifi branche vrij vaak tegen. Maar er zijn tegenwoordig ontelbare andere mogelijkheden om speakers te bouwen. Helaas kunnen we die hier niet allemaal bespreken, maar de meest populaire soorten komen hier wel aan bod. Laten we beginnen met de satellietspeaker van een 5.1 installatie. De één achter de punt verwijst naar de subwoofer. Een satelliet hoeft daarom verder alleen nog de hoge en middenfrequenties af te dekken – de lage frequenties regelt de subwoofer. Grote 5.1 geluidsinstallaties gebruiken echter vaak normale stereo-speakers in plaats van kleine satellieten. Hier gaat het dus niet om een speciale bouwwijze.

Bij kleine 5.1 installaties – waarvan de weergave uit de satellieten in hifi-kringen ‘schreeuwerig’ wordt genoemd, is dit anders. Die hebben soms maar één speakermembraan dat voor alle freqenties behalve de bas verantwoordelijk is. Hier worden de signalen al veel duidelijker gescheiden. Bij kleine satellieten is de 2-kanaals-opbouw eveneens vrij gebruikelijk, maar dan wel alleen met een tweeter en een midrange driver en zónder de midbass driver. In principe zegt de opbouw niets over de kwaliteit van een satelliet, al lopen ook hierover de meningen uiteen. Het beste voorbeeld dat een kleine speaker wel degelijk goed kan klinken, is de soundbar die dan ook steeds meer aan populariteit wint.

Zoals de naam al doet vermoeden, is de soundbar min of meer een lange speaker-balk. De opdeling van de speakers is hier niet zo een, twee, drie te herkennen en al net zo min gemakkelijk te beschrijven. Soundbar met subwoofer Cinebar 52 THX met verschillende luidsprekercomponentenIeder model is anders opgebouwd; sommige soundbars functioneren met een externe subwoofer, andere weer niet. Een soundbar kan maar liefst zes verschillende speakers bevatten – van de bekende tweeter tot midrange driver en midbas drivers en meer. En dit klinkt ondanks de platte behuizing verbazingwekkend goed, zeker als het om een hoogwaardig systeem gaat.

Conclusie– let bij aankoop op de geïntegreerde speakercomponenten

Je hebt nu een globale indruk van de verschillende speakercomponenten en hun kenmerken. Maar ook al heb je deze informatie op zak, het is nog geen garantie dat je met goede speakers naar huis komt. Een handige leidraad leveren de technische details van de speakers. Gaat het om een compacte speaker voor je iPod met slechts een tweeter en midrange driver, verwacht dan geen krachtige bas. Maar heeft de box ook een basdriver – en dat is iets wat je niet zo snel herkent – dan is de sound een stuk krachtiger. Hetzelfde geldt voor soundbars, portable speakers en soortelijke systemen. In de hifi-sector is de klassieke 3-kanaalsopbouw nog altijd de meest voorkomende, maar ook hier tref je duidelijke verschillen in klankeigenschappen aan, bijvoorbeeld wanneer er een tweede basdriver in verwerkt is.

Meer Teufel mega sound

CINEBAR LUX

Naar product

Teufel Stereo L

TEUFEL
STEREO L

Naar product

Titelbeeld © By Consecutor (Own work) [CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia Commons

Nieuwste artikelen

Opmerking: de commentaarfunctie is dagelijks beschikbaar van 8 tot 21 uur.