Met de moderne techniek kun je tegenwoordig zonder enige ervaring al dj worden. Maar wil je je echt onderscheiden en ben je toe aan een uitdaging? Stap dan in de wereld van het vinyl dj-en. Welke apparatuur heb je nodig, waar moet je op letten en hoe mix je twee platen vloeiend in elkaar over? In deze complete gids leggen we het je stap voor stap uit, van de hardware tot je eerste mix.
Het korte antwoord: om te beginnen met vinyl dj-en heb je twee platenspelers (bij voorkeur direct drive), een mixer met phono-ingangen, slipmatten, dj-elementen, een gesloten koptelefoon en een goed soundsysteem nodig. Zodra dat staat, leer je beatmatchen: het handmatig gelijk laten lopen van het tempo van twee platen met de pitch control. Dat vergt oefening, maar levert een authentieke dj-ervaring op die digitaal nauwelijks te evenaren is.
Waarom vinyl? Feel the analogue heat
Het draaien van vinyl heeft iets unieks, zowel door de warme analoge sound als door de hele cultuur eromheen. De techniek bestaat al decennialang en is in de kern nauwelijks veranderd. Vooral met de opkomst van elektronische muziek in de jaren 80 groeide de vinylwereld enorm.
Vinyl blijft bovendien exclusief: sommige releases verschijnen nooit digitaal, en unieke edits en bootlegs zijn vaak alleen op plaat te vinden. Zo laat je op de dancefloor nummers horen die niemand anders draait. En op discogs.com ga je dagenlang op ontdekkingsreis naar nieuwe vinylparels.
Wat heb je nodig om te beginnen als vinyl dj?
Voordat je gaat mixen, zet je eerst je basisset-up neer. Dit heb je nodig:
- Twee platenspelers (draaitafels)
- Een mixer met phono-ingangen
- Slipmatten en dj-elementen
- Een gesloten koptelefoon
- Een goed soundsysteem
- Optioneel: een vinyl stabilizer
Hieronder lopen we elk onderdeel langs.
Platenspelers: direct drive of belt drive?
Platenspelers zijn er in veel soorten, maar we onderscheiden twee hoofdvarianten: direct drive en belt drive. Het verschil zit in hoe de motor de draaitafel aandrijft.
| Direct drive | Belt drive | |
|---|---|---|
| Motor | Zit direct onder de draaitafel | Zit ernaast, verbonden met een elastische riem |
| Aandrijving | Rechtstreeks, constante snelheid | Via de riem die trillingen absorbeert |
| Sterk in | Snel starten en stoppen, stabiliteit | Iets betere geluidskwaliteit, minder motorruis |
| Ideaal voor | Dj’s | Audiofielen en luisteren |
Kort samengevat: direct drive is dankzij de stabiliteit en het snelle starten en stoppen de logische keuze voor dj’s. Belt drive staat bekend om iets betere geluidskwaliteit door minder motorinterferentie, en is populair bij luisteraars.
Mixer: het hart van je set-up
Om twee platenspelers tegelijk af te spelen, sluit je ze aan op een mixer (mengpaneel). Zie het als een voorversterker met handige functies: een equalizer, volumeregeling per kanaal (faders) en een crossfader. Let bij aanschaf op phono-aansluitingen: de meeste analoge mixers, zoals de Allen & Heath Xone-serie, hebben die standaard.
Er zijn twee bedieningstypes. Een mixer met line faders heeft verticale schuifregelaars voor het volume. Een rotary mixer gebruikt draaiknoppen per kanaal, net als de volumeknop van een versterker. De Ecler WARM-serie is daar een mooi voorbeeld van.
Hoeveel kanalen je nodig hebt, hangt af van je ambities. Wil je het compact houden, dan volstaat een tweekanaalsmixer. Denk je later een derde draaitafel toe te voegen, kies dan alvast een 3- of 4-kanaalsmixer.
Leestip: meer leren over platenspelers en vinyl? Bekijk onze kleine platenspelergids.
De onmisbare extra’s voor vinyl dj-en
Naast platenspelers en een mixer heb je een paar extra’s nodig die specifiek zijn voor vinyl dj-en:
- Slipmat: een viltmatje op het draaiplateau waarmee je de plaat vrij kunt bewegen. Het voorkomt ook statische lading. Slipmatten van kurk bestaan ook, maar die zijn meer voor luisteren dan voor dj-en.
- Dj-element (naald): robuuster gebouwd dan een hifi-element, zodat je de plaat ook achteruit kunt draaien. Voor dj-gebruik kies je meestal een sferische naald in plaats van een elliptische. Marktleider is Ortofon, en ook Stanton, Numark en Audio-Technica zijn uitstekend. Het Japanse JICO maakt hoogwaardige naalden met cultstatus, zoals voor de Shure M44.
- Vinyl stabilizer: een zware puck die je op de plaat legt. Die verdeelt het gewicht gelijkmatig en verhoogt de contactdruk, waardoor je de plaat preciezer kunt afremmen en bijsturen. Onze tip: leer eerst de basis zonder stabilizer, en schakel pas later over voor meer precisie.
De juiste koptelefoon voor dj-en
Je koptelefoon is je beste maatje tijdens het mixen. Er zijn speciale dj-koptelefoons en studiokoptelefoons die zich er goed voor lenen. Waar let je op?
- Kies een gesloten koptelefoon: je draait vaak in een luidruchtige omgeving, en met een gesloten koptelefoon hoor je goed het verschil tussen de plaat die je voorluistert en wat er over de speakers gaat.
- Let op bewegingsvrijheid: bij vinyl mixen telt elke seconde. Kies een lichtgewicht model waarvan de oorschelpen soepel bewegen.
- Ga voor een robuust, modulair model: vervangbare kabels en oorkussens zijn een uitkomst, want je koptelefoon gaat vaak mee op pad. Bewaar hem in een hardcase.
Een goed soundsysteem
Om thuis uren van je vinylsessies te genieten, heb je een soundsysteem nodig. Onze voorkeur gaat uit naar een stereo-opstelling: een linker- en rechterspeaker op oorhoogte. Heb je een klein budget, combineer dan een tweedehands versterker met een paar boekenplankspeakers, eventueel aangevuld met een actieve subwoofer. Kun je meer besteden, dan zijn actieve speakers of studiomonitors een mooie optie. Vloerstaanders kunnen ook, al zijn die wat lastiger te positioneren.sics zonder vinyl stabilizer te beheren, vervolgens ga je preciezer te werk en kun je overschakelen met een vinyl stabilizer.
Begin je vinyl dj kick off met Teufel sound
Vinyl mixen: de basistechniek
Je set-up staat, je platenspelers zijn aangesloten en je vinylcollectie groeit. Tijd om te leren mixen. In dit deel behandelen we de basis: van je collectie ordenen tot je eerste vloeiende overgang.
Sorteer en bewaar je vinyl
Sorteer je collectie op platenlabel of stijl, zodat je tijdens het mixen niet lang hoeft te zoeken. Datzelfde geldt voor je platentas of -koffer.
Bewaar je platen altijd verticaal. Bij de Ikea vind je met de KALLAX-kast een goedkope oplossing, en voor een kast op maat kun je terecht bij een aanbieder als Tylko. Zet je collectie nooit bij de verwarming of in direct zonlicht: door warmte wordt vinyl zacht en gaat het vervormen.
Bouw je set op
Veel dj’s bouwen een set op met een verhaal. Van rustige ambient langzaam opbouwen naar stevige ritmes, of vloeiend van het ene genre naar het andere overgaan, bijvoorbeeld van house naar techno en afsluiten met drum-‘n-bass. Regels zijn er niet: wees creatief en zorg dat je verhaal muzikaal vloeiend overkomt.
Kies twee platen die qua tempo en toonsoort bij elkaar passen. Een tip: nummers die op elkaar lijken, kun je zo in elkaar mixen dat het bijna één nieuw nummer wordt. Stem herkenbare elementen uit beide platen op elkaar af, dan bepaal je ook makkelijker de volgorde van je set.
Beatmatchen stap voor stap
Beatmatchen is het handmatig gelijk laten lopen van het tempo van twee platen. Zo doe je het:
- Speel plaat X af met de equalizer neutraal ingesteld. Laat het ritme goed op je inwerken (de BPM, beats per minuut).
- Cue plaat Y: zet de naald aan het begin van het tweede nummer op de andere platenspeler. Houd dat kanaal op de mixer nog dicht, en gebruik de Cue- of pre-listeningfunctie om plaat Y via je koptelefoon te horen.
- Match de beats: met één hand raak je de vinyl aan om het juiste startpunt (cue point) te vinden, met je andere hand bedien je de pitch control om de snelheid bij te stellen tot de beats synchroon lopen. Dankzij de slipmat beweeg je de plaat vrij.
- Oorcontrole: luister via de koptelefoon naar plaat Y terwijl plaat X over de speakers speelt, en beoordeel de timing.
- Fine-tuning: maak kleine aanpassingen met de pitch of de jogwheel tot de beats precies op elkaar liggen. Dit vraagt oefening en gevoel voor timing.
De platen in elkaar mixen met de EQ
Lopen de beats gelijk? Dan ga je mixen. Het kanaal van de in te mixen plaat staat nog dicht. Stel de equalizer zo in dat het nummer niet te hard binnenkomt als je opendraait: de bas op minimaal, de mid op ongeveer 50% en de high op 75%. Draai het kanaal open, dan hoor je beide nummers tegelijk over de speakers.
Begin nu voorzichtig met de EQ te spelen. Zet de high van de ingemixte plaat op normaal of geef hem een paar decibel extra. Doe daarna hetzelfde met de mid, en demp eventueel de mid van de eerste plaat zodat die wat naar de achtergrond zakt.
Het laatste en lastigste stuk is de bas. Twee keer een volle bas klinkt rommelig, dus je wisselt de bassen om. Houd de VU-meters van je mixer in de gaten voor een gelijkmatige uitsturing. Drie veelgebruikte technieken:
- Break in plaat X: draai vlak voor de break de bas van plaat Y open, precies wanneer de break van plaat X begint. Draai daarna de bas van plaat X dicht.
- Plaat X loopt af: bouwt plaat X af terwijl plaat Y opbouwt? Dan is dat het perfecte moment. Dim langzaam de bas van plaat X en open die van plaat Y, zodat de mix vloeiend overloopt. Doe dit met gevoel en gun de mix wat tijd.
- Creëer een break: draai de bas van plaat X helemaal dicht terwijl plaat Y meespeelt, en zet de bas op het juiste moment weer open (eventueel met een paar dB extra) zodat er een nieuwe kickdrum inkomt.
Klaar met in- en uitmixen en staat er nog één kanaal open? Dan herhaal je het proces voor de volgende overgang.
Nog meer must-haves voor dj-en
De beste Teufel-speakers voor je dj-set
Een goede dj-set verdient een soundsysteem dat elke plaat recht doet. Deze Teufel-modellen sluit je eenvoudig aan op je mixer, ook hier in Nederland met 8 weken proefluisteren en levering rechtstreeks van de fabrikant:
- ▶ ULTIMA 25 ACTIVE: actieve stereospeakers met een krachtig, helder geluid. Ideaal als thuis-monitorset voor je dj-sessies.
- ▶ Definion 3S: high-end vloerstaanders voor wie geen concessies doet aan geluidskwaliteit.
- ▶ Pioneer DJ PLX-500: een uitstekende direct-drive platenspeler om mee te beginnen, inclusief dj-element en slipmat. Wil je meer power, dan is de Pioneer DJ PLX-1000 met zijn hightorquemotor de topkeuze.
Bekijk het volledige aanbod platenspelers en stereo speakers van Teufel.
Conclusie: zo begin je met vinyl dj-en
- Een basisset bestaat uit twee platenspelers (bij voorkeur direct drive), een mixer met phono-ingangen, slipmatten, dj-elementen en een gesloten koptelefoon.
- Direct drive is de standaard voor dj’s dankzij de stabiliteit en het snelle starten en stoppen.
- Beatmatchen, het handmatig gelijk laten lopen van twee platen met de pitch control, is de kern van vinyl mixen.
- Met de EQ mix je de platen vloeiend in elkaar over, waarbij je vooral de bassen slim uitwisselt.
- Oefening is alles: met dagelijks oefenen heb je binnen een paar weken een getraind gehoor.
Veelgestelde vragen over vinyl dj-en
Een basisset bestaat uit twee platenspelers (bij voorkeur direct drive), een mixer met phono-ingangen, twee slipmatten, twee dj-elementen en een gesloten koptelefoon. Daarnaast heb je een soundsysteem nodig om je mix te horen. Wil je klein beginnen, dan kun je ook met één deck oefenen tegen een digitale bron.
Bij een direct-drive platenspeler zit de motor direct onder de draaitafel, wat zorgt voor stabiliteit en snel starten en stoppen. Dat maakt direct drive de standaard voor dj’s. Bij belt drive drijft de motor de plaat aan via een elastische riem, wat motorruis vermindert en vaak een iets betere geluidskwaliteit geeft. Belt drive is daarom populairder bij luisteraars dan bij dj’s.
Beatmatchen is het handmatig gelijk laten lopen van het tempo van twee platen, zodat je ze vloeiend in elkaar kunt mixen. Je gebruikt de pitch control om de snelheid van de ene plaat aan te passen aan de andere, en je controleert via je koptelefoon of de beats synchroon lopen.
Beatmatchen met vinyl leer je niet in een uurtje. Oefen je elke dag ongeveer een uur, dan heb je binnen een paar weken een getraind gehoor. Geduld en veel oefenen zijn de sleutel: van elke mix leer je bij.
Vinyl biedt een authentieke, tactiele ervaring die veel dj’s waarderen (lees ook onze tips en tricks voor vinyl-lovers). Je hebt directe, handmatige controle over de muziek, en sommige nummers, edits en bootlegs zijn alleen op vinyl verkrijgbaar. Bovendien heeft de warme analoge sound een eigen karakter.
Handige links:
- Platenspeler afstellen: tips & tricks
- Dj-mixer aansluiten en instellen: tips & tricks
- Juiste verzorging van vinylplaten: dos & don’ts voor vinyl-lovers
- Platen schoonmaken en onderhouden, zo doe je dat
- Meer advies over dj-en en geluid
- Titlebeeld: Angie Linder. Quelle: Wikimedia CommonsOpent in nieuwe tab. Licence: CC BY-SA 2.0Opent in nieuwe tab.
- Rotary mixer: Resor Electronics
Geef een reactie