Bij versterkers en luidsprekers hangt veel af van het wattage. De fysieke meeteenheid watt geeft het vermogen (= energieverbruik per tijdsperiode) van een systeem aan. Voor het geluid is het belangrijk dat de luidsprekers het geleverde vermogen omzetten in een goed en helder geluid. Toch is niet altijd duidelijk wat er precies wordt aangegeven met het getal watt. Wij leggen het voor je uit, maar we kunnen alvast verklappen dat Power handling en watt RMS hier belangrijkste sleutelwoorden zijn.
Van watt (RMS) naar geluid: de kracht van audiosystemen
In het internationale systeem van eenheden is de watt de fysieke eenheid voor vermogen. Watt is vernoemd naar de Schotse wetenschapper en ingenieur James Watt. De hoofdletter “W” dient als symbool voor de eenheid. Maar laten we eerst uitleggen waar (elektrisch) vermogen vandaan komt en waar het voor wordt gebruikt: In audiotechnologie houden we ons vooral bezig met het vermogen van wisselstroom. Dit is afhankelijk van de stroomsterkte en de spanning en wordt altijd gemeten over een bepaalde periode.
In een audiosysteem levert de versterker dit vermogen in de vorm van wisselstroom. Het audiosignaal met zijn verschillende frequenties is tot op zekere hoogte gecodeerd in deze wisselstromen. Voor de versterker is het uitgangsvermogen per luidsprekerkanaal in watt doorslaggevend. Van tijd tot tijd kom je echter ook de term “Watt-RMS” tegen (RMS staat voor Root Mean Square). Dit is een gemiddelde vermogenswaarde in het relevante frequentiebereik. De P.M.P.O-waarde (Peak Music Power Output) van een versterker is daarentegen vaak misleidend.
De (passieve) luidsprekers daarentegen werken als stroomverbruikers. Ze zetten de ontvangen elektrische stroom om in geluid en genereren de zogenaamde geluidsdruk, die wordt gemeten in decibel. De wisselstroom zet een spreekspoel in beweging die verbonden is met het membraan van de luidspreker. Het membraan duwt op zijn beurt de lucht naar binnen. Zo ontstaan geluidsgolven.
Leestip: Wil je meer informatie over dit onderwerp? Geen probleem: in een ander blog leggen we in detail uit hoe luidsprekers werken en wat het verschil is tussen actieve en passieve luidsprekers.
Vermogen en watt RMS voor luidsprekers
In het geval van luidsprekers verwijst de wattclassificatie voornamelijk naar hun vermogen. Je zou ook kunnen zeggen dat het gaat om hoeveel elektrisch vermogen de luidsprekers aankunnen. Hoe hoger de specificatie, hoe hoger de maximale belastbaarheid van de luidsprekers.
De belastbaarheid kan op verschillende manieren worden gemeten. In Europa zijn luidsprekerfabrikanten nu verplicht om de belastbaarheid te bepalen in gestandaardiseerde tests (ISO IEC-normen). De volgende drie belastingswaarden zijn doorslaggevend:
✔ Nominale belastbaarheid: De luidspreker is getest voor een duur van 100 uur.
✔ Continue belastbaarheid (langdurig): De luidspreker wordt 10 keer gedurende 1 minuut belast. De pauzes tussen de belastingsfasen zijn 2 minuten.
✔ Pulsbelastbaarheid (korte termijn): De luidspreker wordt gedurende 1 seconde belast, telkens 60 keer herhaald. De pauzes tussen de belastingsfasen zijn 60 seconden.
Teufel subwoofers voor elke gelegenheid:
De wattverhouding tussen versterker en luidspreker
Het vermogen van de versterker en de belastbaarheid van de luidspreker moeten op elkaar worden afgestemd. De relatie tussen de twee componenten kan worden vergeleken met de relatie tussen de banden en de maximumsnelheid van een auto: banden moeten altijd ontworpen zijn voor de maximale snelheid van een auto, anders kunnen ze beschadigd raken. Als ze ontworpen zijn voor een aanzienlijk hogere snelheid dan de auto kan halen, mis je veel potentieel.
Net als bij banden moet je er bij watts en luidsprekers dus voor zorgen dat deze het vermogen van de versterker aankunnen. Anders kunnen de luidsprekers in het ergste geval beschadigd raken door overbelasting – het zogenaamde clippen. Omgekeerd heeft het weinig zin als luidsprekers met een hoge belasting hun volledige geluidspotentieel, hun daadwerkelijke “muziekprestaties”, niet kunnen waarmaken door een te zwakke versterker.
Waarom goede drivertechniek belangrijker is dan het vermogen
Het vermogen van een speaker geeft alleen aan hoeveel elektrische stroom hij aankan, maar niet hoe luid of goed hij klinkt. Wat echt telt, is hoe efficiënt de speaker dit vermogen omzet in geluid.
Het referentieniveau
Een belangrijke waarde daarvoor is het referentieniveau (bijvoorbeeld 88 dB/1 W/1 m). Het geeft aan hoe luid een speaker speelt met slechts één watt. Om het volume met 3 dB te verhogen, moet het vermogen al verdubbeld worden; voor 6 dB is het vier keer zo veel nodig. Een efficiënte speaker kan dus met weinig watt even luid zijn als een inefficiënte met veel meer.
Drivertechniek voor helder geluid
Precies hier komt de drivertechniek om de hoek kijken. Het omvat de opbouw en de materialen van membraan, spoel, magneet en suspensie, evenals de constructie van de behuizing. Deze factoren bepalen hoe precies de driver trilt, hoe lineair het frequentiebereik is en hoe goed vervorming kan worden gecontroleerd. Een goede drivertechniek zorgt voor een helderder geluid, betere controle, vooral in het basgebied, en minder vervorming, zelfs bij hogere volumes.
Klasse-D: De bas van de duivel met minder watt
Teufel werd onder andere bekend door zijn subwoofers met een hoog vermogen. Het lijkt tegenstrijdig, want de volgende generatie subwoofers wordt nu gelanceerd met nominaal minder vermogen. Dat valt wel mee – door de nieuwe efficiënte en ruisarme klasse D versterkers in de subwoofers kunnen ze het gemakkelijk opnemen tegen klassieke versterkers die 300 watt verbruiken.
Het wonder van Teufel Watt
De specificaties van onze luidsprekers en versterkers zijn geen vervalste waarden, maar de belastbaarheid en het watt uitgangsvermogen bepaald in gestandaardiseerde tests. En het belangrijkste: Teufel systemen zetten vermogen om in krachtig en precies geluid.
▶ CONSONO 35 AVR “5.1-Set”: Klaar voor gebruik met complete 5.1-installatie inclusief Marantz AV-receiver NR1510 en micro-HiFi-satellieten. Vijf identieke 2-kanaal boxen met elk 2 midrange drivers zorgen voor realistisch en krachtig ruimtelijk geluid. Films, muziek en games worden zo een prachtig omhullende ervaring.
▶ ULTIMA 40 KOMBO 3: Meer kan een stereo-installatie niet leveren. De Bluetooth-/CD-receiver levert voor de twee audiokanalen een vermogen van 2 x 130 watt. De 3-kanaals speakers produceren een helder en krachtig geluid over het hele frequentiebereik. Daarnaast is de receiver uitgerust met AAC-Bluetooth, digitalradio (DAB+) en een USB-aansluiting.
▶ Ontdek meer home cinemaOpent in nieuwe tab toppers van Teufel!
De krachtige complete systemen en actieve luidsprekers van Teufel
ULTIMA 25 ACTIVE
€ 449,99
STEREO L 2
€ 1699,99Conclusie: Watt is de benzine in de tank van je geluidssysteem
- Het wattage geeft het vermogen van een systeem aan.
- De versterker levert het vermogen dat door de luidsprekers wordt verbruikt.
- Naast het uitgangsvermogen wordt soms ook Watt-RMS opgegeven voor het vermogen in audiosystemen.
- Bij luidsprekers staat de watt-waarde altijd voor het vermogen dat ze aankunnen.
- Het vermogen van een versterker en de belastbaarheid van de luidsprekers moeten altijd op elkaar worden afgestemd.
Veelgestelde vragen over vermogen en luidsprekers
Wat zegt het vermogen van een luidspreker?
Het vermogen geeft aan hoeveel elektrische stroom een luidspreker kan verwerken. Het zegt niets over het geluidsniveau, maar over de belasting. Een hoge waarde betekent dat de luidspreker meer energie aankan zonder schade te lopen, maar niet automatisch dat hij luid klinkt.
Wat is het verschil tussen vermogen en RMS-vermogen?
Watt is de eenheid voor vermogen. Watt-RMS (Root Mean Square) geeft het gemiddelde vermogen aan dat een luidspreker of versterker over langere tijd veilig kan verwerken. Daar staat de piekvermogenswaarde tegenover, die slechts kortstondig mag worden bereikt.
Waarom is RMS-vermogen belangrijker dan het piekvermogen?
De RMS-waarde is praktijkgericht omdat deze de duurbelasting weergeeft. Piekwaarden (peak of muziekvermogen) zijn vaak marketingcijfers en zeggen weinig over het echte gebruik. Voor een stabiele en vervormingvrije weergave is het RMS-vermogen beslissend.
Hoe moeten het vermogen van versterker en luidspreker op elkaar worden afgestemd?
Ideaal ligt het uitgangsvermogen van de versterker ongeveer op het niveau van de RMS-belastbaarheid van de luidspreker. Een te zwakke versterker kan bij hoge volumes vervormen, een te sterke versterker kan de luidspreker overbelasten.
Leidt meer vermogen automatisch tot beter geluid?
Nee. Het vermogen beïnvloedt de geluidskwaliteit niet direct. Het geeft alleen aan hoeveel vermogen verwerkt kan worden. Factoren zoals de bouw van de luidspreker, membraanmateriaal en behuizing zijn belangrijker voor het geluid dan de pure Watt-waarde.
Geef een reactie